Ten Hove Pallet- en Timmerfabriek in de Haspel had nogal wat illegaal bijgebouwd op het terrein. Daar kwamen dwangsommen op. Een dwangsom is een maatregel om de overtreding te beëindigen.

Tegelijk ging Ten Hove met de gemeente een traject in om de illegale situatie te regelen en huizen te bouwen, een oude wens. Die klus werd met succes afgerond. Alsnog volgt de rekening.

De illegale bouwsels stonden er binnen de termijn nog, dwangsommen lopen dan vol, lees: de overtreding is niet op tijd beëindigd. Wil je dwangsommen effectief laten zijn dan moet je handhaven, al was het maar om als hoeder van het algemeen belang de geloofwaardigheid te bewaken. Ten Hove had binnen zes weken die bouwwerken moeten weghalen en deed dat niet. De rekening daarvoor ligt nu op tafel.

Beide wethouders, Van Veen en Hamstra, waren stellig in hun toelichting. Handhaving is een ander traject dan bestemmingsplan. Laat je de overtreding in stand, haal je binnen de termijn de illegale objecten niet weg, dan krijg je handhaving want dwangsommen zijn er niet voor niets.

Hen zo aanhorend konden we er geen speld tussen krijgen maar het is nogal wat. Je trekt samen op in de bestemmingsplanprocedure en dan komt die rekening alsnog. Ten Hove schrok zich een nieuwe ronde naar de Raad van State want de Bezwarencommissie oordeelde ook al stellig dat de gemeente nooit te kennen gegeven heeft dat de dwangsommen van tafel zijn.

De Bezwarencommissie is een college van onafhankelijke juristen. Zij beoordelen bezwaren op besluiten van een overheid, in dit geval het Ermelose gemeentebestuur, op juridische gronden. Het gebeurt dan ook niet vaak dat het Ermelose bestuur zo’n advies negeert. In haar oordeel vaart het gemeentebestuur op jurisprudentie van de Raad van State, de rechterlijke uitspraken. De bezwarencommissie sluit daar deze keer op aan.

In dit geval was het oordeel: “De commissie komt in het advies tot de conclusie dat het bestreden besluit – de invorderingsbeschikking – in stand kan blijven. De argumenten die in het bezwaar zijn ingediend over concreet zicht op legalisatie zijn argumenten die in de procedure tegen de last onder dwangsom ingebracht hadden moeten worden.”

Het klinkt alsof Ten Hove, vermoedelijk te goeder trouw, niet hard doorgepakt heeft op de zaak tegen de gemeente. Op eigen initiatief hebben zij in 2022 hun zaak bij de Raad van State teruggetrokken. Als de Raad van State in de nu volgende procedure de dwangsom niet onterecht acht wordt het een dure geste. “Ook is de commissie niet gebleken van gedragingen of uitlatingen door het college waaruit Ten Hove B.V. redelijkerwijs kon en mocht afleiden dat het college zou afzien van invordering.”

Kan je van alles van vinden. Het hoogste rechtsorgaan hecht doorgaans aan de invordering van volgelopen dwangsommen. Ongetwijfeld is de redenering dat mocht je ervan afwijken voor iedereen de kust vrij is om te doen wat men wil. Heeft Ermelo Ten Hove gewaarschuwd? Doorgaans is dat het geval.