Het zoekzonebesluit is een heet hangijzer. ‘Waar gaan we bouwen en hoe doen we het’ is al enkele jaren een onderwerp in de raad en die koos in meerderheid voor geheimhouding. Het besluit is niet onlogisch want wil je als gemeentebestuur bouwen en wordt bekend waar, dan stijgt de waarde van de grond harder dan gasprijzen tijdens een Iran-oorlog.

Kapitaalkrachtige partijen wachtten intussen niet en hebben over de Arendlaan al riant ingekocht. Zolang het rapport geheim blijft is die investering een gok, maar er is kans op grote winst.

“Geheim onderwerp”

Afgelopen woensdag tijdens de politieke avond over de Omgevingsvisie gingen de camera’s opeens op dwaas. Geen bordje, geen ondertitel, je werd vanzelf van ‘Omgevingsvisie’ naar de woningbouw op Calluna geschoven. Het onderwerp ‘Omgevingsvisie’ bleek verdwenen en omdat vragen aan de griffie onbeantwoord bleven vroegen we tijdens het persuur maar eens wat er gebeurde.

“De raad besloot om te discussiëren over een geheime notitie” was het antwoord en op zo’n moment gaan camera’s uit. De afwikkeling ervan was cameratechnisch niet lekker geregeld – het komt niet zo vaak voor – en dat zorgde voor verwarring bij het toekijkend publiek. Hans van Daalen, de burgemeester, accepteerde het verwijt en zegde toe dat er voortaan een bordje op de site komt – mocht zoiets weer gebeuren.

Uit de school geklapt

Wat we hoorden: “VVD heeft zo lang de tafel zitten rekken zodat de omgevingsvisie niet meer op 12 maart behandeld kan worden. hij ging gewoon filibusteren met inhoudelijke kulvragen!”. Later veranderde dat in “Gertjan leek het proces vorige week op te blazen, maar dat was in dit geval echt frustratie, zorg en onmacht”.

In het weekend kwam de VVD via haar ‘eigen’ media naar buiten. Een persbericht van de partij, met citaten uit de ‘geheime’ discussie, stond online bij twee kranten. Voor reguliere pers is zoiets lastig want zij weet van niets en je laten betalen voor nieuws is geen optie.

Geheim is bovendien geheim, je wordt de zaal uitgebonjourd en de camera gaat op zwart. Dat accepteer je want het is niet anders. Komt een van de deelnemers vervolgens met informatie naar buiten dan kan niemand er wat mee en erg transparant is het ook niet want de info is niet voor iedereen beschikbaar.

“Geheim woningbouwrapport hoort niet thuis in Omgevingsvisie” kopte vervolgens een collega-krant. Zij wisten blijkbaar meer en dat bleek ook uit de tekst. “Ik ken het ingrediënt, maar weet niet hoe het smaakt,” lijkt Han Wilhelm, fractievoorzitter van HEE22, gezegd te hebben.

Gert Jan Brouwer van de VVD noemde in de persberichten de volgorde van besluitvorming bestuurlijk onzuiver. “Eerst bepaal je samen met inwoners wat voor gemeente je wilt zijn. Wat beschermen we? Waar kan groei? Pas daarna bespreek je mogelijke locaties. Nu worden geheime woningbouwkaarten via de achterdeur verbonden aan het fundament van onze toekomstvisie. Dat tast het vertrouwen in het proces aan.”

Brouwer beschouwt, samen met de andere partijen, deze fase van de Omgevingsvisie als een procesdocument en opeens werd de afgelopen weken één inhoudelijk document toegevoegd, het rapport Kansrijke Woonlocaties. Het wordt door meer raadsleden niet begrepen. “Als zo’n kaart openbaar wordt gaat hij nooit meer weg” is de wat cynische beschouwing van een raadslid.

Op zich kunnen wij die redenering volgen maar feit is dat het geheim is. Spreek je met elkaar geheimhouding af dan horen er geen citaten naar buiten te komen, en ook geen gespreksverslagen.

Men probeerde het al eerder

Eerder deze maand was er al onenigheid tussen de partijen om het geheime document los te laten. Nogal wat overleg was nodig om het niet te openbaren en daardoor is de status nog steeds ‘geheim’. De raad gaat als collectief over haar eigen geheimhouding, die lijkt geschonden maar geen enkele partij heeft laten weten deze werkwijze te betreuren. Het is bijzonder. Voor politieke zuiverheid is het beter dat iedereen zijn mond houdt.

Alles openbaar maken is uiteraard een optie maar dat vraagt dan weer om een besluit in meerderheid. Dit hybride gedoe in verkiezingstijd gaat nergens over. Openbaarmaking kan bovendien zorgen voor hogere grondprijzen en zo wordt het interessant om te zien welke partij daar de verantwoordelijkheid voor neemt.

in de specifieke onderzochte zoekzones zitten ook plekken die niet bij iedereen lekker gaan vallen. Een voorkeursrecht vestigen op alle zoekgebieden kan niet want dan moet de gemeente kopen als het wordt aangeboden en samen zijn die zones veel te veel. Met een beetje geluk en veranderende omstandigheden zijn de zoekzones waar men het nu over heeft bovendien niet of slechts heel beperkt nodig.

Op 12 maart, tijdens de laatste raadsvergadering in deze samenstelling, gaat het vuurtje aan. Er komen wat amendementen aan. Besluit deze raad nog over de Omgevingsvisie of sterft het in afwachting? Welke partijen gaan elkaar vinden en volgt dan wellicht antwoord op de vraag of ze het openbaar maken, of verder hun mond houden?

Politieke verslaggeving is bij ons onbetaald en staat los van welke partij dan ook.