Donderdagavond tijdens de raadsvergadering ging het een tijd lang over de mogelijk verdwijnende buurtlocatie in Oost. Oorzaak: geld. Sportbedrijf Interactie heeft als taak om sport en cultuur en accommodaties te beheren en krijgt daar geld voor. Zij kiezen ervoor om de sportkantine overdag te sluiten. Dat gaat de politiek echter te ver.

De Ermelose politiek praat vaak over de financiering van Interactie want het is steeds te krap. Tegelijk bemoeien ze zich met de bedrijfsvoering van het Sportbedrijf, en met de inhoud. Zo vergaat het ook Museum Het Pakhuis. Ermelo wil een museum maar riante financiering daarvan blijft een utopie. De hoge huur eet subsidie op, taakstellingen zorgen voor ongenoegen. Het is maar krapjes.

Keuzes maken: opdracht-geverschap

Je kunt je voorstellen dat Ermelo een museum wil. Dat is een keuze die geld kost. Is er een organisatie te vinden die het voor een tonnetje of wat wil doen? Klinkt de inhoud goed? Bepaal dan wat je ervoor over hebt, maak samen een plan, zet de doelstellingen uit en geef je een concessie voor bijvoorbeeld vijf jaar. En laat het los. “Ga je gang, veel plezier ermee, wij vinden het dit waard. We horen het wel.”

Bij het Sportbedrijf tref je een zelfde situatie aan. Het ging er mis vanwege amateuristisch opdrachtgeverschap en keuzes zonder financiering. Men zegt dat het bedrijf nu weer op de rit is en dan kan je een plan maken. Kost de uitvoering daarvan structureel een miljoen? Stel dat vast want dan heeft Ermelo het er voor over.

Wil Interactie het werk doen voor dat geld? Dan is het prima, je schrijft de opdracht en laat het los. Succes ermee. “Wij vinden het belangrijk dat dit werk wordt gedaan dus het mag wat kosten.” Loopt Interactie vast dan is dat jammer want zo gaat dat met aangenomen opdrachten.

Wil je deze voorzieningen?

In de praktijk van Ermelo werkt het zo niet. Er is vanaf het begin te weinig geld gegund om al het werk te doen. De boel draaide in het honderd.

Probleem bij het sportbedrijf is bovendien dat de gemeente de 100% actieve aandeelhouder is. Daardoor kan Interactie niet failliet, de gemeente staat immers garant voor de verliezen. Beter is om een constructie te kiezen zonder dat risico.

Met de huidige stand van zaken vraag je erom dat politiek in de boeken kijkt, ondanks dat het dankzij de governance-organisatievorm eigenlijk niet kan. Een catch22, die je uiteindelijk alleen oplost door de details over te laten aan anderen en op grote lijnen te sturen.

Wat mag het kosten?

Bij het Pakhuis ligt het iets anders. Het museum zit in een stichting met een bestuur en die staat op eigen gesubsidieerde benen. Vindt de politiek een halve ton voldoende voor het Pakhuis dan kan het bestuur van de stichting haar conclusie trekken. Bij twee ton ook.

In beide gevallen geeft de samenleving via politiek en gemeentebestuur aan wat er in de opdracht zit. Zoveel bezoekers, zoveel zwemmers, zoveel cultuur, zoveel Romeinen, zoveel archeologie en zoveel sportende kinderen en afnemende obesitas, we noemen wat.

De opdrachtnemer beoordeelt of ze de klus ziet zitten en vervolgens moet politiek, bestuur en dorp het vooral loslaten en over vijf jaar terugkomen voor de herijking van de opdracht, of misschien de uitplaatsing ervan naar een andere partij.

Men morrelt nu continue. ‘Kantine dicht? Ja, maar dat kan niet!’. ‘Zwemkaartjes duurder? Hoho!’. Voor de betrokken partijen is dat geen doen: micromanagement-niveau. Politiek gaat daar niet over. Politiek gaat over principes, anderen gaan over het werk. “Heb je het geld er voor over?” is de vraag die zij moeten beantwoorden.

Je betaalt voor wat je krijgt

Je kunt uiteraard leren accepteren dat er ergens een accommodatie sluit maar je kunt ook een goede opdracht schrijven waarin staat dat het aantal voorzieningen er over vijf jaar minimaal 30% beter bij moet staan, er niets afgestoten mag worden en het bezoekersaantal verviervoudigd is. Daar zal een prijs aan hangen, je krijgt waarvoor je betaalt. Bovendien kan je dat proces al doende via een betrokkenenforum bewaken zodat het niet opeens en onverwacht uit de hand loopt.

Alleen al vanwege de historie is dat bij Interactie een lastig traject, het vertrouwen is er niet echt. Acht jaar geleden bedacht men Interactie maar doordat er toen al niet goed gebudgetteerd en bewaakt werd zit Ermelo nu met een Sportbedrijf en -centrum dat meer geld kost dan ooit bedacht was (en dat zit vast in het geheugen), met meerjarenonderhoud dat geld kost, met een leger aan sportinstructeurs die goed werk doen maar niet gratis zijn.

De politiek praat nog steeds over ‘een extra bijdrage’ aan Interactie. Feit is dat accommodaties, de cultuur en de sport niet voor minder dan een miljoen geregeld kunnen worden. Ermelo kan er beter aan wennen dat fouten uit het verleden impact hebben op het heden.

Enkelen in de politiek leggen in deze verkiezingstijd de bal terug bij het college dat ’trump-achtig’ met hagel zou schieten. Wij keken het ook twee jaar aan en zagen dat de politiek aan zet is maar moet leren durven. Het gedrag van de politiek in de afgelopen vier jaar heeft de slagvaardigheid op deze onderwerpen niet vergroot.

Orpheus in Apeldoorn krijgt drie miljoen want dat heeft de stad over voor cultuur. Niemand buiten Orpheus bemoeit zich met de vraag of Joep van ’t Hek een goede boeking is. Dat is aan de opdrachtnemer.

Foto: CAOP.