In een dossier dat dikker is dan een ouderwets telefoonboek met een voorgeschiedenis teruggaand tot het begin van deze eeuw heeft de gemeente Ermelo begin 2026 de harde knoop doorgehakt: de gevraagde nieuwe vergunning voor pluimveeslachterij Tomassen Duck-To (TDT) komt er niet.

Sterker nog, ook de oude vergunningen worden ingetrokken. Daarmee komt een definitief einde aan de legale bedrijfsvoering op het terrein aan de Fokko Kortlanglaan.

De gemeenteraad had enkele maanden geleden al besloten de verklaring van geen bezwaar niet af te geven maar het college had het officiële besluit nog te nemen. Onderbouwd en voorzien van een zienswijzenota ligt dat nu vast.

Wat is het probleem?

Op papier vroeg Tomassen Duck-To om iets wat op zichzelf niet ongebruikelijk is: een zogenoemde revisievergunning. Zo’n vergunning vervangt oudere toestemmingen en legaliseert bestaande situaties, zoals gebouwen, installaties en het gebruik van het terrein. In de praktijk bleek het dossier echter allesbehalve standaard.

De kern van het probleem zit niet zozeer in bouwtekeningen of milieunormen, maar in integriteit. Naar aanleiding van een tip van het Openbaar Ministerie liet de gemeente een Bibob-onderzoek uitvoeren. Dat is een wettelijk instrument waarmee overheden mogen kijken of vergunningen mogelijk worden misbruikt voor strafbare feiten.

Het oordeel van het Landelijk Bureau Bibob was glashelder: er is sprake van een “ernstig gevaar” dat vergunningen zouden worden gebruikt om opnieuw overtredingen te plegen.

Het oordeel is gebaseerd op een lange reeks vastgestelde en vermoedelijke overtredingen, met name op het gebied van dierenwelzijn, milieu en voedselveiligheid. Het gaat daarbij niet om incidenten, maar om een patroon dat zich over ruim elf jaar uitstrekt, met tientallen boetes en meerdere strafzaken.

Hoe lost de gemeente het op?

De wet biedt in zo’n situatie weinig ruimte voor halve maatregelen. Als er sprake is van ernstig Bibob-gevaar, mág een gemeente een vergunning weigeren en bestaande vergunningen intrekken. En dat is precies wat Ermelo nu doet.

De aangevraagde nieuwe vergunningen worden geweigerd. Daarnaast trekt de gemeente ook alle nog geldige oude omgevingsvergunningen in, waaronder die voor milieu, bouwactiviteiten en latere uitbreidingen. Volgens het college is dat niet alleen juridisch toegestaan, maar ook noodzakelijk. Eerdere handhaving, boetes en waarschuwingen hebben immers niet geleid tot structureel ander gedrag.

De gemeente benadrukt dat zij hiermee voorkomt dat zij “ongewild strafbare feiten faciliteert”. In ambtelijke termen heet dat het beschermen van de integriteit van het openbaar bestuur. In gewone taal: de overheid wil niet langer het risico lopen dat vergunningen worden gebruikt als smeerolie voor misstanden.

Wat zijn de consequenties?

Die zijn fors. Zonder geldige vergunningen mag de bedrijfsvoering op het perceel niet worden voortgezet. Doet het bedrijf dat toch, dan zal de gemeente handhavend optreden en kan zij de activiteiten stilleggen. Controles zijn aangekondigd.

Voor Tomassen Duck-To betekent dit besluit in feite het einde van de bedrijfsactiviteiten op deze locatie, tenzij een rechter daar in beroep anders over oordeelt. De onderneming kan nog naar de bestuursrechter stappen, maar zolang er geen schorsing is, blijft het besluit van kracht.

Voor sommige omwonenden betekent het mogelijk rust na jaren van procedures, klachten en handhavingstrajecten. Voor personeel, het bedrijf en de onderliggende keten van boeren en toeleveringsbedrijven is het een drama. Voor de gemeente zelf markeert het dossier een duidelijk signaal: wie structureel regels overtreedt kan uiteindelijk niet blijven rekenen op bestuurlijke coulance.

Na jaren van ontwerpen, zienswijzen, onderzoeken en adviezen blijkt de conclusie onontkoombaar: dit dossier is niet meer te repareren met extra voorschriften of nieuwe afspraken. De gemeente kiest daarom voor het zwaarste middel dat de wet biedt. Einde verhaal – althans voorlopig.

11 weken tijd voor afbouw

Om onnodig dierenleed te voorkomen en TDT de gelegenheid te geven zich aan te passen aan deze situatie krijgt het bedrijf elf weken de tijd om de bedrijfsvoering gecontroleerd af te bouwen. Door te stoppen met het uitbroeden van eieren houdt de aanvoer vanzelf op en staat het bedrijf begin april stil.

Vermoedelijk staat TDT heel snel bij de rechter om een voorlopige voorziening aan te vragen. Op 15 januari wordt echter uitspraak van een andere rechter over intrekking van de provinciale natuurvergunning verwacht. Valt die voor het bedrijf tegen dan is het de vraag of een nieuwe voorziening kans maakt. Gaat de rechter met het bedrijf mee dan ontstaat, niet voor het eerst, een nieuwe situatie.

Voor Ermelo is het goed dat aan dit dossier een einde komt en het finale besluit bij de rechter ligt.