De gemeenteraad van Ermelo besprak op 7 juni 2026 het herstelbesluit voor bestemmingsplan Haspel 99-129. Het plan is enkele jaren geleden uitgeroepen tot ‘voorbeeldig plan’ maar nog niet gerealiseerd. De zaak liep door ingewikkelde juridische regels alsnog uit op een miljoenen- en dwangsomdrama.

Timmer- en palletfabriek Ten Hove wil vergroten, er moeten huizen gebouwd worden. De lege stallen van de vergunde eendenhouderij (de Haspel ligt middenin het voormalige eendengebied) kunnen dan weg en voor stikstofcompensatie zorgen. De één wil wel, de ander, buurman Bungalowpark Jacarja, niet.

Het plan ligt al in beroep bij de Raad van State en had een herstelbesluit nodig om twee juridische gaten te dichten: de stikstofonderbouwing en de landschappelijke inpassing.

Er ligt een deadline van de Raad van State die gehaald moet worden en de gemeenteraad moet dus het herstelbesluit vaststellen. Zoals wethouder Van Veen het formuleerde: “Dit plan is een ‘planologische eindsituatie’ die de raad zelf heeft gewild en die gerepareerd moet worden.”

Onderliggend: die vergunning is geldig

Voor externe saldering met een natuurvergunning hoef je niet te toetsen aan de feitelijke situatie maar aan de vergunde situatie, meldde de advocaat van de gemeente. Of er eenden lopen doet er juridisch niet toe.

De stallen staan er nog en de vergunning is van kracht. Als het plan onderuit gaat kan de eigenaar op basis van de agrarische bestemming er morgen nieuwe eenden inzetten. Dat levert dan weer meer stikstof. Het was geen uitleg maar een dreigement verpakt als informatieverstrekking. Gaat niet gebeuren, dat weet je ook wel

Tijdsdruk, RvS moet verder

Dat Ermelo graag van dit dossier af wil is bekend, maar niet iedereen wil meewerken.

Jacarja, een recreatieonderneming naast Ten Hove op de Haspel, ziet het niet zitten dat het bedrijf vier keer zo groot wordt en verdedigt zich grondig tegen de plannen van de buurman. Zij hebben de Raad van State ingeschakeld en hebben belang bij uitstel.

100% zekerheid?

Ton Brouwer is een in Ermelo bekende stikstofdeskundige en zijn inhoudelijke punt was wederom dat de eendenhouderij waarop de plannen gebouwd zijn al jaren stilligt.

Er ligt een formeel intrekkingsverzoek van het MOB bij de provincie waarop (nog) niet is beslist en het onderzoeksbureau van dienst, Tauw, stelt dat 100% zekerheid vereist is. Die zekerheid ontbreekt hier.

Brouwer noemde het herstelbesluit expliciet onrechtmatig, wees op de vergewisplicht uit artikel 3.9 Algemeen Wetboek Bestuursrecht (dat verplicht de overheid om niet zomaar blind te varen op het advies van een externe deskundige maar zelf te controleren of dat advies zorgvuldig tot stand is gekomen) en sloot af met de mededeling dat de burgemeester bij goedkeuring wettelijk verplicht is het besluit voor te dragen voor vernietiging door de Kroon.

Daarmee probeerde hij de raad te laten afhaken maar die werkte er niet aan mee en aan wethouder van Veen te zien gaat het zo’n vaart niet lopen. Die kreeg wel een tik op de vingers van de vertegenwoordiger van Jacarja, Arjan Jansen. “Gelet op haar ervaringen in het verloop van het bestemmingsplantraject is Jacarja zeer scherp en kritisch op plotselinge wijzigingen.”

Jansen heeft inderdaad ervaring en meldde: “Dat is fijn. Wel heb ik een kleine correctie: niet ónvoldoende onderbouwing, géén onderbouwing”.

De wethouder accepteerde de correctie zonder commentaar, er stond geen excuus tegenover. Dit lijkt klein bier maar dat is het niet. Een recreatiepark dat zich niet geconsulteerd voelt is een partij die bij de Raad van State verhalen te vertellen heeft.

Stam heeft ook ervaring

Uiteindelijk was het de bijdrage van Jansen en de slimheid van Pieter Stam (SGP) die zorgden voor uitstel.

De raadsleden stelden beeldvormende vragen aan Jansen, Brouwer en de advocaat van de gemeente. Aan het eind van de vergadertijd was men niet verder gekomen en constateerde gespreksleider René Heij dat Pieter Stam nog niet aan het woord was geweest.

Stam greep het moment aan om twee dingen neer te leggen: hij wilde alsnog een reactie van het college op het betoog van Jansen en suggereerde dat de antwoorden op Jansens vragen beter schriftelijk konden worden aangeleverd zodat de volgende vergadering sneller zou verlopen.

Jelmer Geerts (Progressief Ermelo) steunde het door op te merken dat de beantwoording van Jansens punten dermate veel tijd zou kosten dat het die avond toch niet meer zou lukken en daarmee was de conclusie wel getrokken: de beeldvorming is niet afgerond.

Heij formaliseerde het door voor te stellen om het onderwerp terug te laten komen op 24 juni en het aan de agendacommissie mee te geven, gecombineerd met oordeelsvorming, mocht de wethouder dat wensen.

Alsnog uitstel, tot 24 juni

Van Veen probeerde nog gas te geven door te zeggen dat de raad ‘enig moment’ een besluit moet nemen en dat beeld- en oordeelsvorming gecombineerd kunnen worden vanwege de Raad van State-deadline. Ab Al Qas (één-Ermelo) stemde ermee in maar gespreksleider René Heij hield vast aan zijn formulering: de beeldvorming is niet afgerond, de agendacommissie bepaalt de verdere planning.

Is dit plan sowieso wel haalbaar?

We vroegen de wethouder of verplaatsing van Ten Hove naar de overkant niet verstandiger is. Hij reageerde met: “Verplaatsing is afgedaan als niet haalbaar. Al voordat ik bestuurder werd.”

Misschien zit in die historie alsnog een haakje want her en der denkt men anders: “Deze plannen liggen er al van voor de veranderingen in beoordeling van intern salderen van stikstof, en die wijziging geldt ook voor bestemmingsplannen.”

“Rekening houdend met het gewijzigde beoordelingskader van december 2024 en januari 2025, de fragiele positie van de eendenhouderij, de zware additionaliteitseis voor de Veluwe en de Jacarja-inzet wordt de kans dat het bij de Raad van State de eindstreep haalt zonder verdere vernietiging of terugwijzing ingeschat op 25 tot 35 procent.”

“Niet onmogelijk maar de stapeling van kwetsbaarheden is fors. De kans op een tweede terugwijzing of tussenuitspraak is groter dan de kans op een finale goedkeuring.”

Intussen kan Ten Hove gewoon door, en Jacarja ook. 24 juni weer een stapje verder.