De Provincie heeft het plan om 500 meter vanaf een Natura2000 gebied geen activiteiten meer toe te staan. Met de maatregel wil zij iets doen aan het stikstofprobleem. Laat het Callunaterrein in Ermelo en Kerkdennen nou binnen die 500 meter vallen! Dan is woningbouw in het gebied lastig en begint de hele planvorming opnieuw. Of 1.400 woningen in 2035 gerealiseerd worden is opeens nog maar de vraag.

Of de soep echt zo heet is weten we nu niet. De provincie organiseerde 6 maart een bijeenkomst voor lokale bestuurders over dit onderwerp. Ermelo maakt zich ondertussen zorgen. De kaartjes zijn getekend, risico’s geïnventariseerd. Vijfhonderd meter vanaf een Natura2000 gebied. Wist je dat Natura2000 direct achter het hek van Calluna begint? Zoveel ruimte heeft Ermelo verder niet. Het bos ligt op rechts, het water op links en stikstof woont in het midden.

Henri Luitjes van EenErmelo ziet de bui hangen en schrijft aan een motie waarin de Raad gevraagd wordt om de provincie te adviseren niet alles onmogelijk te maken. De motie komt vermoedelijk vreemd aan de agenda op 19 maart in de Raad aan de orde.

Neemt de Raad de motie aan dan geeft de gemeenteraad van Ermelo de provincie slechts een advies. De gemeente gaat er niet over, het is een provinciaal besluit. De gemeente kan niet anders dan dat beleid uitvoeren. Luitjes gokt erop dat de Provincie van het Ermelose advies onder de indruk zal zijn maar de praktijk wijst anders uit. Met zo’n motie geeft Ermelo misschien wel een signaal af maar tegelijk zet ze haar bestuurders klem omdat zij met een boodschap op stap gestuurd worden die niet uit te voeren valt. Beleid is beleid.

Grote gevolgen

De stikstofmaatregel heeft grote gevolgen. Boerenbedrijven in Leuvenum, Staverden en Speuld voelen zich in hun bestaan bedreigd, Eefje Meihuizen-Kuyt liet dat begin februari al door De Stentor optekenen. “Totaal oneerlijk” is haar oordeel.

Eefje zag wat niemand nog in de gaten had, dat het bedreigend is voor de bouw van scholen op het Callunaterrein, voor de bouw van woningen en op termijn zelfs voor de functieverandering van Industrieterrein Kerkdennen. De vraag is zelfs of de Aldi er tijdelijk heen kan verhuizen.

De Balverszaallocatie lijkt de dans te ontspringen, die ligt op 832 meter. De maatregel van de provincie, officieel nog ‘voorbereidingsbesluit’ genoemd, gaat zeker tien jaar gelden.

The big picture

Eénentwintig Veluwse wethouders en één gedeputeerde keken vandaag sip. Ze zaten bij elkaar om geïnformeerd te worden over de 500 meter maatregel. De 500 meter is het eind van veel en het begin van krimp. In Nederland deden we of alles kon, en dan nog meer.

Er komt een periode van op de blaren zitten en minderen. Onze natuur, de zuurstof en diversiteit kan de grote voet waarop we leven niet meer compenseren. Omzet wordt minder, leningen krijg je minder makkelijk, er raakt minder geld in omloop. Klinkt dat als een slecht scenario? Ook als je je kop in het zand steekt is de kans groot dat het die kant op gaat. Dat je kids geen huis kunnen krijgen komt hierdoor, er is teveel opgemaakt. Onze opeenvolgende regeringen hadden dat niet in de gaten en waarschuwingen werden genegeerd.

Andere provincies nemen vermoedelijk de strategie van Gelderland over om zich te wapenen tegen rechtsgang. “We houden 500 meter ruimte aan, mevrouw de rechter! Niet 250!” Van goede wil zijn om draconische maatregelen van de rijksoverheid te voorkomen.

Zwart water

Vroeger kon je in de Hollandse IJssel bij de Brienenoord niet zwemmen. Zwart water. Het zag er later ‘schoon’ en doorzichtig uit want stofjes werden slimmer, je zag ze niet. We zwommen er gewoon weer in maar de stofjes bleken net zo dodelijk. In Dordrecht graaft Chemours nu een hele woonwijk af omdat er overal pfas zit. In eieren, in de grond, op je spinazie. Dankzij de Tefalpan, ooit geroemd om het gemak, hebben onze kids een theelepel vol van dat spul in hun hersenen.

De wereld in bruikleen voor onze kleinkinderen maar de afgelopen 60 jaar was ‘groter en meer’ belangrijker dan zorgen voor hún leefomgeving. Levert grond straks niets meer op, gaan dieren dood dan is er altijd nog een zesde van Nederland die dit onzin vindt en protesteert tegen inperkingen.

Rijksregels gaan boven provinciale besluiten die op hun beurt gemeentelijke beslissingen overrulen. De grote overruler in Europa is Europa. Het algemeen belang, niet alleen voor de consument van nu maar ook voor hun kinderen later, staat ter discussie. Het ziet er naar uit dat de wereld er heel anders uit gaat zien dan de afgelopen 60 jaar.

Amerika was in andere delen van de wereld al niet zo populair, nu maken wij mee wat ze daar altijd zeiden. “Roofridder, imperialist.” Sinds de tweede wereldoorlog hing Europa aan de tit van de USA en gek genoeg deden we er niets aan om er van los te komen. De grote geldstroom, industrie in Europa mocht doen wat ze wilde. Uitstoot laat inmiddels meer dan alleen de koolmees bezwijken. Kant-en-klaarvoedsel draagt vermoedelijk bij aan burn-outs, autisme en adhd.

Grootindustrie blies tonnen pfas, stikstof en fijnstof ongehinderd de lucht in. Tot de natuur begon te protesteren. Zonder leefomgeving sterft de mensheid aan zuurstofgebrek, dát zit achter al die maatregelen. De gele heide van het Speulderveld. De schaapskudde van wethouder Ronald van Veen, mocht die er ooit komen, gaat er een flinke kluif aan hebben. Een ongelijke kluif ook want tegen zoveel stikstof valt niet op te boksen.

De industrie gaat heel snel 39% uitstoot inleveren, de agrarische sector 42% en dan bereikt men nauwelijks stilstand. Van vooruitgang is de komende jaren geen sprake, het woonwijkje in Ermelo valt erbij in het niet. Goedboerende boeren, met 60 koeien op 60 ha lijken zelfs het slachtoffer te worden, de varkenshouder met 3.000 dieren op 300 meter gaat iets eerder.

Consequenties voor Ermelo

Of Calluna ooit gebouwd wordt? De kans is klein, daar helpt geen motie meer aan. Ook het industrieterrein A28 ligt binnen een natuurgevoelige zone.

Een paar miljoen mensen vinden stikstof onzin en geen probleem, hun kleinkinderen moeten de oplossing regelen. Europese regels houden in hun ogen ontwikkeling tegen, zij worden boos. “Verander de wet maar” is dan de oplossing. Uiteindelijk komt de rekening daarvan alsnog bij hun kleinkinderen terecht en de verwachting is al niet dat die kids het makkelijk gaan krijgen. Unicef noemt hun toekomst ‘uitdagend’ en schreef er een artikel over.

Grote groei, de tijd dat alles kon, dat álles kon, lijkt voorbij. Krimp en minder, het wordt wennen. Niet alleen financieel maar ook sociaal en maatschappelijk, onrust neemt toe. Verrassend genoeg zijn er nog weinig initiatieven die hier aandacht aan besteden.

De wereld is in de vijf jaar na Corona van een redelijk comfortabele plek in een uitdaging veranderd. Beslissingen worden niet door een dorpje als Ermelo genomen. Mogelijk resultaat voor het dorp? Nieuwe woningen komen in Horst. Calluna wordt heide. Zoekend naar oplossingen die minder impact hebben op de leefomgeving.