“Vind hier van alles van” was onze start toen OPA, de Oud Papier Actie, tijdens het persuur ter sprake kwam. Drie wethouders en een burgemeester deelden dat gevoel, hun ongemak was oprecht. Het einde van OPA komt eraan en dat ligt aan van alles.

Afvalverwerkers hebben ‘geen zin’ meer in vrijwilligers die achter de wagen aanlopen. De NVRD (de branchevereniging voor gemeentelijke afvalverwerkers) documenteert de afbouw uitvoerig en heeft ‘veiligheid’ als punt in de discussie gezet.

In Ermelo is tijdens de zaterdagse afhaalrondes een vrijwilliger nooit iets overkomen maar ergens in den lande was natuurlijk wel eens een ongeluk. Een googlerondje leverde drie rare gevallen op, van mensen op teenslippers tot een glijpartij vanaf de treeplank.

Feit is dat vrijwillige papierophaal niet in aanbestedingen is opgenomen. Sinds Remondis vervangen werd door Omrin zegt de laatste gewoon dat het hun taak niet is om vrijwilligers te begeleiden. Iemand had deze maatschappelijke waarde in de aanbestedingsvoorwaarden kunnen zetten maar op veel meer plekken in Nederland is dat niet gebeurd.

Gemeenten als Veldhoven, Berkelland, Lingewaard, Woudenberg en Oss zijn ermee gestopt of stoppen binnenkort. Elders gaat het wel door: Gennep, Zevenaar, De Ronde Venen negeren het blijkbaar, of zijn nog niet toe aan een nieuwe afvalinzamelaar.

Maatschappelijk gezien achteruitgang

Maatschappelijke activiteiten zoals OPA dreigen erdoor te verdwijnen. Dat gemis is in de voorbereiding niet gevoeld en in de aanbesteding niet meegenomen. De colleges namen het niet mee in de besluitvorming en ambtenaren hadden geen idee van de impact.

De Ermelose verenigingen raken 75.000 euro kwijt, dat compenseer je niet zo maar. Een gemeente kan als tegemoetkoming het gratis geld niet uitdelen, en zeker niet als dat de positie van andere organisaties verzwakt of hen tekort gedaan wordt.

Zeven maanden deed het gemeentehuis er over om een antwoord te geven op de serieuze vragen van de OPA-organisatie en uiteindelijk kwamen ze er niet uit. De gemeente vraagt nu aan OPA om zelf met ideeën te komen want zij ziet ook wel dat die 75K een groot verlies is, je moet er immers wat voor doen om het te krijgen.

De organisatie die jarenlang een vaste taak uitvoerde wordt nu uitgenodigd om buiten haar traditionele kaders te denken en nieuw eigen werk te ontwikkelen. Ze moeten wel want het geld willen ze niet kwijt.

Zelf vond de gemeente weinig aanknopingspunten. Zij keken naar ‘concurrentievervalsing’ tussen vrijwilligersgroepen onderling, naar maatschappelijke vraag en noodzaak.

Wij vroegen onze AI-assistent naar mogelijkheden en die kwam, niet gehinderd door zulke overwegingen, binnen een paar seconden met: Kringlooplogistiek, Voedselbank, Bezorging voor kwetsbare inwoners, Textielinzameling.

OPA kan inzetten op een shortlist van drie, inclusief inschatting van wat ze er zelf voor nodig hebben en wat het van de gemeente vraagt. Dan is de gemeente de probleemeigenaar niet meer maar uitvoerder van een beslissing die OPA al half zelf heeft genomen.

Er zijn hoe dan ook twee problemen. OPA stopt omdat de afvalverwerker er niet mee om wil gaan en de verenigingen komen 75K tekort dat niet gecompenseerd kan worden zonder tegenprestatie.

Je kunt er wat van vinden maar soms is een muur een muur en moet je er omheen. De treurnis in de Ermelose perskamer werd breed gedeeld.