De provincie Gelderland geeft eendenslachterij Tomassen Duck-To aan de Fokko Kortlanglaan in Ermelo geen natuurvergunning. Gedeputeerde Staten namen dat besluit op 3 september. Sinds de intrekking van zijn milieuvergunningen heeft Tomassen geen stikstofruimte meer waarmee het de uitstoot van de aangevraagde situatie kan wegstrepen. Zonder die ruimte kan de provincie de vergunning niet verlenen.
De aanvraag voor de natuurvergunning ligt er al sinds 20 juli 2019 en gaat over het hele proces van slachten en verwerken van eenden. In mei 2022 verleende de provincie de vergunning nog wel. Zij vergeleek de aangevraagde uitstoot toen met wat het bedrijf op papier al mocht uitstoten volgens de revisievergunning uit 2002. Zo’n oude vergunning heet de referentiesituatie. MOB, Animal Rights en Stichting DOEH stapten naar de rechter.
Tijdens de procedure dook een oudere vergunning op: een Hinderwetvergunning uit 1992, met een lagere stikstofuitstoot dan die uit 2002. De laagst vergunde uitstoot is bepalend en dus was de provincie van de verkeerde vergunning uitgegaan en dat werd erkend.
De rechtbank Midden-Nederland gaf de (milieu-)organisaties op 12 februari 2025 gelijk en vernietigde de vergunning. Volgens de provincie deed de rechtbank dat vooral omdat de beoordeling niet voldeed aan strengere eisen die de Raad van State in december 2024 stelde in de zogeheten Rendac-uitspraak.
Tomassen vulde de aanvraag aan met een stikstofonderzoek van Haskoning en een natuurbeoordeling van Laneco. Die onderbouwing draaide om ‘intern salderen’. Een bedrijf kan de uitstoot van de nieuwe situatie wegstrepen tegen de uitstoot die het al vergund had. Daarvoor is nodig dat de oude vergunning geldig is en dat het bedrijf er echt gebruik van kan maken.
Daar liep het scheef. Het college van burgemeester en wethouders van Ermelo weigerde op 6 januari 2026 de nieuwe milieuvergunning en trok tegelijk de bestaande milieuvergunningen in. Dat was op grond van de Wet Bibob, waarmee de overheid vergunningen kan weigeren als zij vreest dat ze voor strafbare feiten worden gebruikt. Zonder de lokale vergunningen is er volgens de provincie geen meer over die het bedrijf nog kan gebruiken.
De rekensom klapt in elkaar want wat overblijft is de aangevraagde uitstoot, zonder aftrek. De AERIUS-berekening van 23 december 2025 die bij het besluit zit komt uit op een bijdrage van 0,26 mol stikstof per hectare per jaar op de Veluwe. Over ruim 24.500 hectare natuurgebied neemt de neerslag van stikstof toe, nergens neemt zij af. De natuur krijgt al meer stikstof dan zij aan kan. Schade is dus niet uit te sluiten en dan staat de Wet natuurbescherming een vergunning niet toe.
Tomassen diende in april een zienswijze in, een schriftelijke reactie op het voorgenomen besluit. Het bedrijf wees erop dat de rechter de intrekking van de milieuvergunningen voorlopig heeft stilgelegd. Daardoor gelden die vergunningen formeel gewoon nog en kan de Hinderwetvergunning uit 1992 volgens Tomassen alsnog als referentie dienen.
Ook stelde het bedrijf klem te zitten: de milieuvergunning komt er niet omdat een natuurvergunning ontbreekt en de natuurvergunning komt er niet omdat de milieuvergunningen zijn ingetrokken. Tomassen vroeg de provincie te wachten met haar besluit tot duidelijk is of de intrekking overeind blijft.
De provincie gaat er niet in mee. De rechter heeft de intrekking stilgelegd na afweging van belangen. Er is nog geen oordeel gegeven over de vraag of de intrekking terecht was, schrijven Gedeputeerde Staten. Zolang onzeker is of die oude vergunningen blijven bestaan is ook onzeker of de stikstofruimte er over een paar jaar nog is.
Een natuurvergunning geldt voor onbepaalde tijd en daarom kan de provincie niet vooruitlopen op een afloop die zij niet kent. Van een cirkelredenering is volgens de provincie geen sprake omdat de Bibob-zaak van de gemeente en de natuurtoets van de provincie los van elkaar staan. Wachten zou het besluit afhankelijk maken van een onzekere gebeurtenis in de toekomst.
DOEH en Animal Rights steunen de weigering. Beide vinden dat de provincie de vergunning ook op grond van de Wet Bibob had kunnen weigeren, gezien het onderzoek van de gemeente en het advies van het Landelijk Bureau Bibob. De provincie meent dat de wet die mogelijkheid alleen biedt bij bouwplannen en milieubelastende activiteiten. Deze aanvraag gaat alleen over natuur en daar bestaat die grond niet voor.
Binnen zes weken is beroep bij de rechtbank Gelderland mogelijk.
Foto: sterke-erven.nl
