Koerswijziging VVD Ermelo: richting recht(s)erflank

FACT-CHECKEND NAAR DE VERKIEZINGEN #1

VVD Ermelo adverteert al even in sommige kranten. Afgelopen week stond er opeens een game changende AI poster op de eigen kanalen van de partij. Die kwam voor velen als een minder aangename verrassing..

Na enig nadenken is vrij breed de conclusie dat de VVD (voor het eerst in jaren) denkt te kunnen groeien mits ze daarvoor PVV-stemmers oppikken. 2.300 stemmen levert dat maximaal op, ongeveer drie zetels. Om ze binnen te hengelen moet je wat doen. De VVD zet in op simplificering: 'minder asielzoekers' en 'meer woningen'.

Het zijn precies de onderwerpen waar een lokale partij nauwelijks invloed op heeft. Van landelijk populistisme kennen we dit, voor Ermelo is het nieuw. Asiel is een gedelegeerde uitvoeringstaak vanuit Den Haag. Woningbouw wordt door politiek vastgesteld maar door anderen gerealiseerd en dat valt met al die lokale bezwaarmakers niet mee. Alles wat de afgelopen jaren werd voorgesteld werd kreeg te maken met vertragingen, bezwaren en soms rechtszaken.

Proberen kan altijd maar de poster van afgelopen week was weinig subtiel en klopte inhoudelijk niet. De nieuwe lijsttrekker van de VVD, Gert Jan Brouwer, zegt dat Ermelo dit jaar 10 huurwoningen opleverde. Hij zet dat tegenover 46 statushouders die een woning kregen.

Het ene vindt hij te weinig, het andere te veel en in een podcast meldt hij dat de VVD alleen goedkope koop wil, geen sociale huur. Dat sluit nogal wat mensen uit.

De VVD suggereert dat 46 woningen naar statushouders gingen. Dat is niet het geval. Ermelo heeft gemiddeld 15 woningen per jaar nodig om te voldoen aan de verplichting om statushouders te huisvesten. Dit jaar werden 3 nieuwe inwoners boven de taakstelling gehuisvest. De gemeente liep daardoor wat in op haar (rijksgemonitorde) achterstand.

'Bouwen bouwen bouwen' leverde gebouwd weinig op

Woningbouw is een traag proces. Woningen die in 2025 niet eens werden opgeleverd zijn vermoedelijk bedacht in 2017, geprioriteerd in 2019 en in 2021 nog niet vergund. Dat was de periode waarin de VVD zelf een wethouder leverde. Ook hij zag blijkbaar geen kans om snelheid te maken. Zo loopt het altijd weer door naar een volgende raadsperiode.

De kop op de VVD poster “College mist regie” slaat de plank mis. In geen jaren is zoveel vaart gemaakt als in deze periode maar 3 jaar is kort, je ziet resultaat pas later. Het statement “Woningmarkt Ermelo zit op slot” is een aanname zonder basis en heeft met bouwen niet veel te maken.

Men roept nu dat er woningen moeten komen waar ouderen zowel als jongeren naar toe kunnen stromen, iets waar wij vaker over schreven maar waar we geen enkel initiatief voor hebben waargenomen.

Woondeal met het Rijk

Ermelo loopt inmiddels voorop in de woondeal met het Rijk. Dat 12 jaar geleden geen beslissingen werden genomen kan je de huidige bestuurders en partijen niet voor de kop gooien maar wordt er dan echt zo weinig gebouwd?

Woondeal 2.0 gaat om 1400-1820 woningen tot 2035. Ermelo is nog op zoek naar een plek voor 300-400 woningen, de rest staat in de planning. Het kan een wijk worden, mocht men het grootschalig aanpakken. Inbreiding (bouwen op losse plekken in en rond het dorp) is een optie.

Sommige dossiers blijven maar leven

De afgelopen vier jaar volgden we de raadsvergaderingen op de voet, en mistten weinig. Het ‘bouwen bouwen bouwen’ van Brouwer klonk geregeld maar het idee om woningen te bouwen op de toekomstige scholen van het Callunaterrein kon de goedkeuring van de VVD niet wegdragen.

Zij steunden ook de bezwaarmakers van de Weth. Paulushof waardoor dat project, toevalligerwijs rond de 10 woningen, nog niet gerealiseerd is. Het oordeel in november 2023 klonk: ‘Een slecht plan is een slecht plan’. Dat ging niet over de bouw van woningen, maar om de verkeersafhandeling (en de bezwaren daartegen).

Woninggebrek was destijds niet zo'n hard probleem, dat de bouw van 11 woningen langs de Hamburgerweg er enorme vertraging door opliep kon blijkbaar. De Paulushof won, de woningen - en hun opvolgers - staan er niet en de raad hakte verkeerde knopen door onder aanvoering van de VVD.

Brouwer ontkent overigens dat hij dit gezegd heeft. Hij legt de bal bij het CDA dat volgens hem niet wilde bouwen. Feit is dat Ad de Kort, raadslid CDA, herhaaldelijk geprobeerd heeft het project vlot te houden maar dat het niet werd opgepakt.

“Er wordt gebouwd” was De Kort stellig, dat lees je hier en hier. De VVD, bij monde van Gert Jan Brouwer, legde het 'nee' nog eens uit bij de Stentor. Het was in de veilige tijd, van september tot november 2023. Een periode zonder verkiezingen.

We zijn enkele jaren verder. Via tien opgeleverde woningen wordt de hele woonopgave gekoppeld aan de opvang van statushouders.

Veel debat, weinig realisatie; integrale koers schuift door naar 2026

Afgelopen maanden schoof de VVD alsnog op richting de Omgevingsvisie, die in de volgende raadsperiode wordt vastgesteld en waardoor de kans bestaat dat het werk opnieuw gedaan moet worden door een nieuwe raad. Alsnog wordt een bodem onder de plannen als verstandig gezien. Dat kwam ook omdat eenermelo desnoods zonder participatie gebieden wilde aanwijzen.

'Eerst visie & participatie'. Niet alleen maar werken aan een 'daadkracht-scoreboard', je leest het hier. Dat was voordat verkiezingsdoelen gesteld werden. Nu hoor je er niets meer over.

Brouwer tegen ons: “Ook met het aantal sociale huurwoningen in 2026 heb je het mis, het zijn er veel minder waarvan het overgrote deel ook nog vervanging is van gesloopte woningen!”

Hij doelt op de Suikerbakker en de Gelreweg waar in totaal 61 woningen gebouwd worden op plekken waar nu 30 woningen staan. De oplevering ervan heeft de VVD niet scherp, ze staan gepland voor 2027.

Ermelo levert in 2026 zestig huurwoningen op, de komende drie jaar in totaal 270. De statistieken melden dat de woningvoorraad van de corporatie tussen 2022 en 2025 toenam met 116, de totale vooraad met 926.

Oppositie begint positie in te nemen

Bij oppositiepartijen, niet alleen de VVD, verneem je de klacht dat er deze raadsperiode door het college nauwelijks nieuwe initiatieven zijn ontwikkeld. Met meer personeel op Ruimtelijke Ordening was ongetwijfeld meer werk verzet, dat is een landelijk verschijnsel, maar deze raad is serieus onvermogend geweest in het knopen doorhakken, we verwezen er hierboven al naar.

De raad nam zelf ook weinig initiatief om een plan door te drukken. Initiatief is een recht van de gemeenteraad, een mogelijkheid die ze kan inzetten om de boel op gang te krijgen. Het gemeentebestuur kreeg er vaak van langs maar echte samenwerking kwam niet op gang.

Oude politiek is soms een comfortabel kussen en lastig om afscheid van te nemen. Het had zijn weerslag op de resultaten. Leo van der Velden (SGP) wist dat en zei ooit: "Voor samenwerking heb je iedereen nodig".

Grootschalige woningbouw?

Tijdens de vorige raadsperiode werd het pluche voor een groot deel door de huidige oppositie bezet. Zij klagen dat de huidige coalitie het besluit van destijds om vlak voor de verkiezingen een voorkeursrecht te vestigen op gronden in Horst heeft gecancelled. 'Dan had Ermelo kunnen bouwen rondom de Horsterhoeve' (alles rond de Buitenbrinkweg). Het Horsterhoeveproject naast het kasteel wordt inmiddels gebouwd.

Weerstand tegen het voorkeursrecht was destijds zo groot dat CDA/CU/EenErmelo het in 2022 subiet van tafel veegden maar zelfs als het voorkeursrecht in stand gehouden was had men er nog geen steen op de andere gezet.

Stel dat de huidige oppositie mag gaan regeren, ook dan is niet gezegd dat een grote wijk in Horst gerealiseerd wordt binnen afzienbare tijd. Simplificatie maakt problemen doorgaans groter.

Eerst Omgevingsvisie, om iedereen recht te doen

Grootschalige woningbouw is om een of andere reden nog (steeds) niet in een plan gegoten. Het wachten is op de Omgevingsvisie 2.0.

Op de huidige stand van zaken zit geheimhouding. Elk raadslid weet precies waarom dat is. Blijkbaar heeft niemand een meerderheid kunnen vinden om het in de openbaarheid te brengen.

Een rol van de oppositie is klagen maar dat doen over het gebrek aan besluit in een geheimgehouden proces rond een grootschalige wijk is lastig voor Ermelo. Niemand kan immers de argumentatie beoordelen. Partijen hebben er zelf zo te horen wel een mening over maar de inwoner van Ermelo niet.

Weinig concreet

Wij denken dat het geheim hooguit is dat er op dit gebied vrij weinig concreet werd in deze periode, we hoorden al eens dat het rond Pasen 2024 bekend zou worden en daarna werd het krapper. Om met Kierkegaard te spreken: "Het leven wordt voorwaarts geleefd en achterwaarts begrepen". Dat zal hiervoor gelden.

Nadat de Omgevingsvisie is vastgesteld heeft Ermelo een tijdje moderne kaders, een grondplan, om ook die 300-400 woningen ergens te kunnen plaatsen.

De geheimhouding zelf heeft vermoedelijk te maken met planologische ingewikkeldheid, grondpolitiek, kapers op de kust, andere plannen op de horizon en een gebrek aan meerderheden. Ook een aanname want de geheimhouding houdt stand, niemand kletst.

Alsnog is in deze periode veel gezaaid. Een volgende raad en college zal het oogsten. Zo ging het en zo zal het gaan.